Rejang nehri boyunca Borneo’nun iclerine: Sibu – Kapit yolu

Rejang nehri boyunca Borneo’nun iclerine: Sibu – Kapit yolu

Rejang
nehri Borneo’nun iclerinde Iran daglarinda dogup yaklasik 760 km yol
aldiktan sonra Guney Cin Denizine dokuluyor. Nehir yol aldigi alan icin
tek ulasim yolu. Nehir boyu Sibu sehrinden itibaren ( denizden 60 km
iceride) gecilmez ormanla kapli. Rejang uzerinde Sibu’dan sonra tek
kasaba denebilecek yer Kapit sehri. Bugun sizinle herhangi Borneo
ormanlarinin icine 120 km daha girecegiz, baska yol olmadigi icin
Rejang uzerinden gidecegiz.

Sibu’dan bindigim arac yaklasik 80
kisi tasiyabilen , kucuk ama cok hizli bir tekne. Saatte 55 km hiza
cikabiliyor. Baska ulasim araci olmadigi dusunulurse oldukca hizli.
Sibu sehri cikisinda onlarca kereste fabrikasi goruyoruz. Sibu
bolgenin endustri merkezi oldugu icin beklenen bir goruntu, ancak
kerestehaneler bayagi bir sure yol olmayan yerlerde de devam ediyor.
Sibu’dan
yirmi kilometre daha Borneo iclerine girince kerestehaneler once
kuculup sonra yokoluyor. Yerlerine agaclarina arasina sikismis
aralarinda uzun mesafeler olan tek
baslarina evler aliyor. Buralarda kacak Filipinli ve Endonezyali
iscilerin calistigi soyleniyor, polis kontrolu olmadigi icin kanunsuz
agac kesiminde calisiyorlar.

Evlere giden iskelelerdeki kayik sayisi ev sakinlerinin sayisini el veriyor. Bazilarinin
iskelesi kalabalik. Insanlar yikanma ve camasir yikama ihtiyaclarini bu
sularda karsiliyorlar (Botlarin yanindaki kucuk sapka, aslinda yikanan
bir Iban koylusu). Bolgede
geleneksel olarak kurulan “uzunevler” ( longhouse ) tek cati altinda
yasayan bir koy aslinda. Yukaridaki resimdeki yaklasik 150 metre
uzunlugunda bir “ev”. Her kapi bir aileye ait ve ortak: kapiyi
actiginizda koy meydanina cikiyorsunuz, o kapidan girip 10 metre
yuruyup ikinci kapiyi actiginizda bir aileye ait olan ozel
bolumdesiniz. Koyun ana meydanina girebilmeniz dahi koyun sefinin
iznine bagli. Evlerin bu sekilde yapilmasinin sebebi savunma kolayligi.
Simdi tekneyi kullanan su sakin gorunumlu Iban koylusu elli sene
oncesine kadar kafatasi avlayan bir kulturden geliyor. Uzunevlerin
bazilarinda halen gencliginde avladigi kafataslarini saklayan yaslilara
rastlamak mumkun.Kapit’den bir onceki koyde (Song) yolcu indiyoruz.
Uzaktan sakin gorunen koy birden canlaniyor, nasil canlanmasin dis dunyaya tek baglantilari gunde iki kez ugruyor.
Insanlar
akrabalarini karsilayip onlarin getirdigi erzaklari yukleniyorlar,
sonra nerede oldugunu goremedigim evlerine -nehir uzerinde bir yerlere-
yollaniyorlar.

5 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

*

*