Makedonya Kralı Cassander emretti: SELANİK ÜLKEMİN BAŞKENTİ OLMALI!


Makedonya Kralı Cassander emretti:

SELANİK ÜLKEMİN BAŞKENTİ
OLMALI!

 

Rotamı bu sefer çok yakınlara, sınır komşumuz Yunanistan’ a
çevirdim. Yunanistan’ı, Mora Yarımadasını, Adriyatik kıyılarını ve İtalya’ nın
güneyini kapsayan gezimin ilk durağı olan Selanik’ teyim. İpsala sınır
kapısının sonrasında Kavala, Gümülcüne ve nihayet Selanik. 

 

1430 yılında 2. Murat tarafından fethedildikten sonra
asırlarca Osmanlı himayesinde kalmış, 1492 de İspanya’ nın zorunlu göçe mecbur
tuttukları Yahudilere Osmanlı İmparatorluğu kapılarını açmış ve Selanik’te
onların yerleşmesine imkân tanımış. Dolayısıyla o yıllarda Hıristiyanlar,
Müslümanlar ve Yahudiler Selanik’te hep birlikte uyum içinde yaşamış. Selanik
Makedonya’nın en önemli kültür ve ekonomi merkezi olmuş. Maalesef 1912 de Balkan
Savaşı sonrası Osmanlı’ dan Yunanistan himayesine geçen Selanik’ te Türk ve Yahudi
nüfusta azalma görülmüş, kısa bir süre içinde camilerin minareleri yıkılmış,
bazı cami ve sinagoglar kiliseye çevrilmiş, eski Osmanlı evleri bakımsızlıktan yok olmuş. 

 

Selanik, Ege’ nin karşı kıyısında bulunan İzmir’in bir
kopyası gibidir derler. Bu acaba doğrumuydu? Evet, Alsancak, Kordon ve
Karşıyaka’yı yanımda getirmiş olmam imkânsız. Gerçekten İzmir’ de gibi hissedeceksiniz
sizde kendinizi.

 

Burada görülmeye değer antik şehrin kalıntılarının olduğu açık
hava arkeoloji müzesinden, Beyaz kuleden bahsedip, Atamızın doğduğu eve
gideceğim.

 

Beyaz Kule yani şimdiki adıyla, “leukos
pirgos”  Kanuni Sultan Süleyman
döneminde inşa edilmiş ve Avrupa Kıtasında bulunan Osmanlı mimari örneklerinin o
en önemlilerinden olmuş. Osmanlı kanunsuz halka eziyet eden başıboş Bizanslıları
esir alındıklarında Ege Denizi manzaralı bu kulede hapis cezası verirdi. Yunan
himayesine geçtikten sonra kule beyaza boyanmış ancak yüzyıllar içerisinde boya
aşınmış ve tekrar doğal rengine kavuşmuş. Yunanistan’ın AB ülkesi olmasıyla
birlikte uzunca süren bir yenileme çalışması yapılmış. Ardından 1997 yılında Avrupa
Kültür Başkenti seçilmiş. Arkeoloji Müzesi Bizans dönemine ait birçok tarihi
eseri ve antik şehir kalıntılarını gözler önüne sermekte. Şehrin hemen orta
yerinde bulunan tarihi şehir kalıntıları ise çok enteresan. Bölgenin bu kadar
büyük ve zengin bir müzeye sahip olması Makedonya kralı Cassander tarafından
M.Ö. 315 yılında burayı başkent olarak ilan etmesinden kaynaklanmakta. 

 

Bilindiği üzere Ulu önder Atatürk Selanik’ te doğdu.
Doğduğu, çocukluk ve gençlik yıllarını geçirdiği bu tarihi ev bugün Atatürk Evi
adıyla müze olarak tanzim edilmiş ve ziyarete açılmış.

Öncelikle şunu bilmenizi isterim ki; Balkan Harbinden sonra, o güne kadar
Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım’ın oturduğu ev de Lozan antlaşması hükümlerince
Yunan Hükümetine intikal etmiş. Yunan Hükümeti de evi Yunanlı bir aileye satmış.
Selanik Belediyesi evin, Yunanlı sahibinden satın alarak Atatürk’e hediye
edilmesini de kararlaştırmış törenle Selanik Konsolosluğumuza teslim etmiş. Kapısına
su yazı yazılmış. Türk milletinin büyük
müceddidi ve Balkan ittihadının müzahiri GAZİ MUSTAFA KEMAL burada dünyaya
gelmiştir. İş bu levha Türkiye Cumhuriyetinin onuncu yıldönümü münasebetiyle
konulmuştur. Selanik, 29 Birinciteşrin 1933

Çok kötü durumda olan ev yıkılıp aslına sadık kalınarak yeni baştan yapılmış.
Atatürk Evi Selanik’in Aya Dimitriya Mahallesinde, Apostolu Pavlu Caddesinde
Türk Konsolosluğu ile aynı bahçede bulunmakta. 
Atatürk Evi’nin yeni baştan tanzimi için gerekli eşya İstanbul
Dolmabahçe ve Topkapı Saraylarından seçilmiş. 10 Kasım 1953 günü törenle
ziyarete açılan evin en son düzenlemesi ise 1981 yılında yapılmış.  Selanik Başkonsolosluğumuzun da içinde
bulunduğu bahçede tipik Türk evi mimarisinde zemini ile birlikte üç katlı bir
yapı. Zemin kat üzerindeki birinci ve ikinci katlar dikdörtgen şeklinde kafesli
pencerelerden ışık almakta.

 

Bu güzellikleri yaşadıktan sonra müzeden ayrılıyor, Anıtkabiri her
ziyaretimde duyduğum hislerin bir benzeriyle otelime dönüyorum.

Asırlardır Yunanlıların yüzlerinin Anadolu’ya dönük olması Anadolu
kelimesinin Yunanca da bereketin doğduğu topraklar anlamına gelmesinden midir? Bilmiyorum.

Otelime vardım. Bir yorgunluk kahvesi içmeyi hak ettim doğrusu. Garson kız
derdimi anlamamakta ısrarlı. Yılların Türk kahvesini, Grek kahve olarak istemezsem bana asla az şekerlimi getirmeyecek. 
Ne yapayım varsın öyle olsun. Onunla uğraşamayacağım. Erken yatmalıyım.
Sabah erkenden karlı dağ yolunu aşacağım ve Adriyatik sahilinde liman kenti
olan İgomenitsa’ ya gideceğim.

Gezmek flört gibi, kalıp buraları
sevebilirim. Ama gitmem gerek. Yaşanacak, görülecek çok yer var.

Hoşçakalın,

Necati Ekmekçioğlu

 

 

 

 

11 yorum

  • Kedim dedi ki:

    Acıklı bir yazi olmuş. Ya da ben öyle hissettim. Atatürkümüzün evinin yeniden inşa edildiğini bilmiyormuşum. Oysa ben o duvarların onun doğumuna eşlik ettiğini sanırdım. Geç kalınmış bir hayal kırıklığı yaşadım.Güzel bir yazı olmuş doğrusu.

  • necatiekm dedi ki:

    Duygularınızın yoğunluğu Selanik kökenli bir aileden olmanızdan kaynaklanıyor olabilirmi?

  • rome_o dedi ki:

    daha evvel binrotada bir kaç selanil yazısı okmuştum ama ilk defa tarihinden biraz haberim oldu .ellerine sağlık .

  • despina dedi ki:

    necati bey gene kalıp oraları sevecek zamanınız olmamış. Tarih güzel kültür güzel gezmek güzel. Peki aşk ne olacak?

  • Patricia dedi ki:

    .gider isem inat için bol köpüklü bir türk kahvesi istesem mi ki ^^

  • maliho dedi ki:

    Selanik’e yıllar önce bir iş gezisi için gitmiştik. Bizi dondurması meşhur tepede bir yere götürmüşler ve dondurma yerken gece Selanik’i seyretmiştik. Oradayken hiç İngilizce konuşmamıza gerek kalmamıştı, herkes Türkçe konuşuyordu. Çok hoş bir duyguydu.

  • Zeynep dedi ki:

    Atatür’ün evi yıkılmadan tadilat yapılması mümkün olsaydı. o geçmişin izleri duvarlara ne de olsa sinmiştir güzel olurdu.

  • moyiss dedi ki:

    necati bey yine muhteşem bir yazı olmuş… İzmir’i mi daha çok sevsem Selanik’i mi daha çok sevsem bilemedim ;))))

  • necatiekm dedi ki:

    Hepinize çok tesekkur ederim..

  • edelweiss dedi ki:

    Ellerinize sağlık ne güzel yazmışsınız.Baba tarafım Büyük Mübadelede Selanik’ten gelmişler.Hep merak etmişimdir.Sayenizde elimi çabuk tutarım inşaalah.Sağolun.

  • NEŞE dedi ki:

    Evet Selanik İzmir e benzer ama ,bugünkü İzmir e değil tabii…İzmir de Kordonun önünü doldurup,denizi görünmez yaptıklarından beri ,artık benzemiyor,Selanik kordonunda deniz yanıbaşınızda…

moyiss için bir cevap yazın Cevabı iptal et

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

*

*